بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
850
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
الهى نميكند أَ فَلا يَعْلَمُ إِذا بُعْثِرَ ما فِي الْقُبُورِ آيا پس نميداند آن آدمى چون بر انگيخته شود آنچه در قبرهاست يعنى وقتى كه اموات زنده گردند وَ حُصِّلَ ما فِي الصُّدُورِ و ظاهر گردانيده شود آنچه در سينههاست از خوبى و بدى إِنَّ رَبَّهُمْ مفعول يعلم است يعنى آيا نميداند درين وقت بدرستى كه پروردگار ايشان رَبَّهُمْ بايشان يعنى باقوال و افعال ايشان و خيرات و شرور ايشان يَوْمَئِذٍ لَخَبِيرٌ در آن روز كه روز قيامتست و در غير آن روز ازلا و ابدا هر آينه عالم و داناست و بر طبق آن ايشان را بجزا و سزا خواهد رسانيد و اين اشارت بزجر و وعيد است كه آدمى اينمعنى را ميداند پس بايد كه از عصيان و نفاق احتراز نمايد تا در قيامت ببلاى بد گرفتار نگردد و به آتش دوزخ نسوزد . ظاهر يومئذ لخبير افادهء آن مىكند كه در غير آن روز خبير نبوده باشد تعالى اللَّه عن ذلك علوا كبيرا بلكه حق تعالى خبير و عالمست بر جميع چيزها از لا و ابدا ليكن چون اين روز جزاست و مقام بيان مجازاتست بنا برين اين روز را مخصوص بذكر گردانيد مخفى نماند كه انسان بحسب لفظ مفرد و بحسب معنى جمعست پس ايراد ضمير مفرد راجع به انسان باعتبار لفظ است و ايراد ضمير جمع باعتبار معنى .